Iedere president bouwt zo zijn dingetje
Libreville, Gabon
Vandaag is het stil op straat. Het Librevilleense dorp lijkt te slapen. Nauwelijks auto’s op de anders zo drukke verbindingswegen. Dat ligt een beetje aan het gegeven dat het zondag is.
Maar er moet meer aan de hand zijn: het wemelt van de militairen. Jonge broekjes met een uzi op hun schouder. Ze houden de straat ‘in de gaten’. Waarschijnlijk komt er zo meteen een hotemetoot in een auto langs en dan wordt iedereen gesommeerd niet te bewegen. Maar zover is het nog niet. Dus hebben ze meer oog voor vrouwen die langslopen. Zo voorspelbaar.
Verderop komt het politieke en economische establishment van Gabon bij elkaar om een prestigeobject opnieuw leven in te blazen. Op de kop van de grote Boulevard Triomphal (jawel) is in 18 maanden een complex uit de grond gestampt: Cité de la Démocratie. Vandaag wordt dat feestelijk in gebruik genomen.
Op dezelfde plek waar de oude Stad van de Democratie is gebouwd. In 1977 op initiatief van voormalig president Omar Bongo Ondimba, was hier meer dan 40 jaar een politiek symbool voor Gabon gesitueerd. Het was onder andere de locatie voor de top van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid.
Ali, opvolger en zoon van Omar, liet het complex in 2014 gedeeltelijk slopen, omdat er asbest in zat. Hij liet het erbij, Cité de la Démocratie werd een verlaten ruïne. Dus had de elite geen leuk adresje meer.
Coupleider Brice Oligui Nguema maakte na zijn machtsovername in 2023 meteen gewag van zijn plannen met dit gebied. Het werd een speerpunt van deze president met zijn Partij van Bouwers. En nu staat er dus weer een spiksplinternieuw complex. De kosten zijn niet bekend. Zullen ook wel nooit bekend worden. Heel transparant zullen we maar denken.
Van het volk
In zijn toespraak tijdens de openingsceremonie heeft Brice het over een complex ‘van het volk’. Het heeft inderdaad alle kenmerken van een project voor het gepeupel: het omvat een presidentieel conferentiecentrum, een conferentiezaal met 3.000 zitplaatsen, een banketzaal met 1.500 zitplaatsen en 3.000 staanplaatsen, een kliniek, een hoogwaardig beveiligings- en brandbeveiligingssysteem, en een groene ruimte met onder andere een dierentuin en sportfaciliteiten.
Ja, echt iets van het volk.
Het weerspiegelt de wens van het huidige regime om het land “in zijn oude glorie te herstellen” en definitief een einde te maken aan de jaren van verval onder het vorige regime.
Maar het verval zit niet in de gebouwen, Brice.
Ellende los je niet op met prestige. Mensen moeten overleven, hebben nauwelijks of geen geld, hebben geen elektra of stromend water. Die ellende is van het volk. Dat verval en die pijn blijven Waarom is welzijn geen prioriteit, maar machtssymboliek wel? Wat hebben mensen in armoede aan glorie?
Het oude liedje
In Mexico bouwden in de 16de eeuw de Spaanse bezetters, met in hun kielzog de even fanatieke katholieke clerus, grote kathedralen steevast bovenop de overwonnen Azteekse pyramides, die al dan niet gedeeltelijk verwoest werden.
In het Franse Lourdes had de Paapse elite in de 19de eeuw gewag van een al te groeiende Maria- en Bernadetteverering. Er moesten dringend enkele patriarchale kerken bovenop de rots gebouwd worden om de dagelijkse samenscholingen van vooral vrouwen een halt toe te roepen.
Als een president te veel macht heeft, dan krijg je altijd te maken met prestige. Dan krijgt deze dezelfde neigingen als koningen met hun Versailles en Windsors.
Trump sloopt het Witte Huis gedeeltelijk voor zijn eigen feestzaal.
Hatvanpuszta is het troetelpaleisje van Viktor Orbán.
Gabon kent het presidentieel paleis van Omar Bongo: een zwaarbewaakte en prestigieuze doos met uitzicht op het estuarium.
Przewalskipaarden poepen over de keutels van soortgenoten, katten sprietsen zich het leplazarus om een gebied te markeren. We kennen het fenomeen natuurlijk langer dan vandaag.
Macht over macht, territoriumdrift, geldingsdrang. Mannen hebben een piemel: dan kun je deze drang ook nog eens makkelijk richten.